Goedkoper vliegen tussen de eilanden? Den Haag werkt aan wet, maar belooft nog niets
DEN HAAG – Het Nederlandse kabinet wil kunnen ingrijpen in de hoge prijzen en beperkte beschikbaarheid van vliegtickets tussen de Caribische eilanden, maar heeft nog geen besluit genomen over daadwerkelijke invoering. Dat blijkt uit een wetsvoorstel waarmee Nederland een zogenoemde openbaredienstverplichting (PSO) mogelijk maakt voor luchtverbindingen in Caribisch Nederland.
Met zo’n regeling kan de overheid eisen stellen aan luchtvaartmaatschappijen, zoals maximumtarieven, een minimum aantal vluchten en voldoende capaciteit. In bepaalde gevallen kan zelfs één maatschappij worden aangewezen om een route te bedienen, eventueel met financiële compensatie. Daarmee zou de overheid voor het eerst direct kunnen sturen op betaalbaarheid en bereikbaarheid van vluchten in de regio.
Huidige marktwerking
Aanleiding voor het voorstel is dat de huidige marktwerking volgens het kabinet tekortschiet. Uit evaluaties blijkt dat de overheid via eerdere deelname in luchtvaartmaatschappij Winair onvoldoende invloed had op ticketprijzen en frequentie van vluchten. Vooral op dunne routes en bij afhankelijkheid van één aanbieder zijn verbindingen kwetsbaar en vaak duur.
De plannen richten zich in eerste instantie op de verbindingen van Saba en Sint Eustatius met Sint Maarten, maar kunnen later ook worden toegepast op andere routes in de regio. Zo wordt nadrukkelijk de mogelijkheid opengehouden om in de toekomst ook in te grijpen op verbindingen tussen Bonaire en de andere eilanden, zoals Curaçao en Aruba.
Een definitief besluit over invoering is er nog niet. Het kabinet laat eerst aanvullend onderzoek doen naar de kosten en effecten van een dergelijke regeling. Eerdere ramingen gaan uit van jaarlijkse kosten tussen de 3,8 en 7,6 miljoen dollar, afhankelijk van het aantal vluchten en de hoogte van ticketprijzen. Nieuwe berekeningen worden in de loop van 2026 verwacht en moeten de basis vormen voor een politiek besluit.
Ministeriële regeling
Opvallend is dat de concrete invulling van de maatregel niet via de wet zelf wordt vastgelegd, maar via een ministeriële regeling. Dat betekent dat het parlement slechts beperkt direct invloed heeft op de uiteindelijke voorwaarden, zoals prijsplafonds of frequenties.
Met het wetsvoorstel kiest het kabinet duidelijk voor meer regie op de luchtverbindingen in het Caribisch gebied, maar blijft de vraag voorlopig open of en hoe ver Den Haag daadwerkelijk bereid is in te grijpen in de markt.
