KRALENDIJK – Op Bonaire wordt binnenkort een vernieuwde bibliotheek geopend. Hoewel de officiële opening vrijdag plaatsvindt, is de bibliotheek nu al toegankelijk voor het publiek. De bibliotheek functioneert niet alleen als traditionele uitleenplek voor boeken, maar ook als een dynamisch centrum voor cultuur, educatie en ontmoeting. Jennifer Martis, afdelingshoofd van de bibliotheek, en Ilse Verburgh, kwartiermaker, delen hun inzichten over de veelzijdige rol van de bibliotheek in de gemeenschap. Ook hebben zij het over plannen van wederom een nieuwe bibliotheek die over vijf tot zeven jaar gerealiseerd moet worden.
Martis benadrukt de noodzaak van een vernieuwde bibliotheek op Bonaire: “Sinds 2021 bestond er al een dringende behoefte aan een moderne bibliotheek. De oude locatie voldeed niet langer aan de eisen van deze tijd, zoals beschreven in de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen. Een volwaardige bibliotheek moet aan vijf kerntaken voldoen, waaronder leesbevordering en toegang tot kunst en cultuur.”
Verburgh, als kwartiermaker nauw betrokken bij de ontwikkeling van de bibliotheek, vult aan: “We hebben een ruimte gecreëerd die veel meer biedt dan alleen boeken. Het is een ontmoetingsplek geworden waar mensen kunnen debatteren, digitale vaardigheden ontwikkelen en kennismaken met kunst en cultuur. Dit is des te belangrijker in een tijd waarin ontwikkeling en kennisdeling centraal staan.”
Een veelzijdige bibliotheek voor de gemeenschap
De nieuwe bibliotheek op Bonaire biedt diverse faciliteiten om in te spelen op de behoeften van de gemeenschap. Zo is er een speciale ruimte, ‘The Cave’, waar jongeren in een informele setting kunnen lezen en samenkomen. Daarnaast is er een ‘infobar’, een ontmoetingsplek voor informatie-uitwisseling en sociale interactie, waar ook koffie en thee worden geserveerd.
Een andere belangrijke toevoeging is de ‘makerspace’, uitgerust met moderne technologieën zoals VR-brillen en 3D-printers, speciaal bedoeld om jongeren te betrekken bij creatieve en technische activiteiten. Verder worden er cursussen en informele leermogelijkheden aangeboden, zoals een taalcafé om taalvaardigheden te verbeteren. Tot slot werkt de bibliotheek samen met andere organisaties op het eiland om een breed scala aan culturele en educatieve activiteiten te organiseren.
Een plek voor iedereen
De bibliotheek op Bonaire streeft naar inclusiviteit en richt zich op diverse doelgroepen. “We willen niet alleen de traditionele bezoekers aanspreken, maar ook andere groepen binnen de gemeenschap, waaronder jongeren en nieuwkomers,” zegt Martis. “Ook Spaanstalige inwoners die hier nieuw zijn, willen we verwelkomen. Daarom bieden we onder andere taalcafés aan waar men op een informele manier Nederlands of Papiaments kan oefenen. Daarnaast kunnen externe partijen zoals banken hier voorlichtingen geven, bijvoorbeeld over online bankieren. Ook kan Mental Health Caribbean uitleg geven over mentale gezondheid. Dit soort samenwerkingen zorgen ervoor dat de bibliotheek bijdraagt aan maatschappelijke ondersteuning.”
Verburgh onderstreept de rol van de bibliotheek als sociaal-maatschappelijk centrum: “We hebben een programma ontwikkeld dat zich richt op basisvaardigheden zoals digitale geletterdheid en financiële zelfredzaamheid. Dit stelt burgers in staat zelfstandig gebruik te maken van overheidsdiensten en andere belangrijke voorzieningen.”
Meertaligheid als kracht binnen de bibliotheek
Een belangrijk aspect van de bibliotheek is de diversiteit binnen het team. “Omdat Bonaire een meertalige gemeenschap heeft, vinden we het belangrijk dat onze bibliotheek toegankelijk is voor iedereen,” legt Martis uit. “Daarom hebben we er bewust voor gekozen om ook Spaanstalige collega’s in ons team op te nemen, zodat we een breed publiek kunnen bedienen. We willen een werkomgeving creëren waarin iedereen met de juiste kwaliteiten een kans krijgt om bij te dragen aan de bibliotheek.”
Samenwerking met scholen en culturele programma’s
De bibliotheek werkt nauw samen met alle scholen en veel kinderdagverblijven op het eiland om het leesplezier onder kinderen te stimuleren. “We organiseren activiteiten op locatie en nemen deel aan campagnes zoals de Kinderboekenweek, het zomerlezen en schrijversbezoeken,” zegt Verburgh. “Daarnaast stimuleren we talentontwikkeling met spoken word-evenementen en workshops om jongeren aan te moedigen hun schrijf- en voordrachtvaardigheden te ontwikkelen.”
Jongeren actief betrekken
Een van de uitdagingen die de bibliotheek heeft aangepakt, is het betrekken van jongeren. “We merkten dat we de leeftijdsgroep van veertien jaar en ouder verloren,” legt Martis uit. “Daarom bieden we nu een breed scala aan activiteiten aan die aansluiten bij hun interesses, zoals workshops in onze nieuwe makerspace. Hier kunnen ze werken met moderne technologieën zoals VR-brillen en 3D-printers. Het is belangrijk dat de bibliotheek ook echt van hen wordt. We willen voorkomen dat wij bepalen wat zij hier moeten doen; daarom gaan we met hen in gesprek om hun wensen en behoeften te begrijpen.”
Verburgh voegt toe: “Jongeren betrekken bij de programmering is cruciaal. We geven hen een stem in wat ze willen leren en ervaren, zodat ze zich mede-eigenaar voelen van de bibliotheek.”
Plannen voor verdere groei
Hoewel de bibliotheek momenteel in een tijdelijk gebouw is gehuisvest, zijn er al plannen voor verdere uitbreiding en ontwikkeling. “We bereiden ons voor op een grotere, meer permanente locatie,” zegt Verburgh. “De oude bibliotheek had een oppervlakte van 430 m², en de nieuwe locatie biedt 735 m². Gezien de bevolkingsgroei op Bonaire verwachten we dat dit op termijn niet voldoende zal zijn. Momenteel merken we op zaterdagen al dat het te druk wordt. De verwachting is dat we hier de komende vijf tot zeven jaar blijven en daarna verhuizen naar een accommodatie van ongeveer 2600 m².”
De vernieuwde bibliotheek op Bonaire is een voorbeeld van hoe een moderne bibliotheek kan functioneren als een veelzijdig centrum voor kennis en cultuur. Met een breed scala aan programma’s en diensten speelt de bibliotheek in op de behoeften van de lokale gemeenschap en stimuleert ze sociale cohesie en culturele uitwisseling. “We zijn nu al trots op het resultaat. De komende tijd gaan we ons personeelsbestand uitbreiden van 7 fte naar 16,5 fte en zijn we dringend op zoek naar meer vrijwilligers. Met hun hulp kunnen we een bibliotheek op Bonaire creëren die echt voor iedereen is.”
Je kunt de bibliotheek nu vinden op de nieuwe locatie aan de Kaya Amsterdam.
